Inclusief onderwijs op het Scheldemond College

Het Scheldemond is tussen 2010 en 2012 regelmatig benaderd door Arduin met het verzoek ervaringen binnen een reguliere school voor voortgezet onderwijs op te doen met een pupil van Arduin.
Na een aantal gesprekken op bestuursniveau is besloten om in te gaan op deze vraag, waarbij gekozen is voor de  constructie van gastleerling. Dit betekent dat de betreffende persoon NIET wordt ingeschreven als leerling.
De school heeft geen inspanningsverplichting t.a.v. kennisoverdracht en voorbereiden op diplomering.

Een van de redenen voor het aangaan van een samenwerkingsverband met Arduin, is het anticiperen op ontwikkelingen aangaande Passend Onderwijs en de toenemende aandacht voor de thema’s inclusie en integratie.

Inclusie , tegenwoordig steeds meer integratief onderwijs genoemd, vormt een belangrijke basis voor het realiseren van gelijke kansen met beperkingen in alle gebieden van het leven. Denk aan onderwijs, arbeidsparticipatie en vrije tijd.
In de toekomst worden scholen voor v.o. vaker geconfronteerd met verzoeken vanuit ouders en instellingen om passende onderwijsarrangementen in te richten.

Het is interessant en belangrijk om via wederzijdse ervaring te ontdekken wat de consequenties voor een school zijn als een kind met een beperking zich aandient. We zijn in het najaar van 2011gestart met een bescheiden rooster voor Samantha – profielschets zie F.A.B.) met een aantal praktijkvakken. Doel: wederzijdse gewenning en onderzoeken hoe leerlingen en docenten reageren op de aanwezigheid van Samantha.

De eerste ervaringen waren dusdanig positief, dat het rooster vlot kon worden uitgebreid met een x-aantal theorielessen, waarbij Samantha haar persoonlijke leerlijn volgde. We hadden destijds geen nadrukkelijk beschreven doelen op het gebied sociale omgang, zelfstandigheid of het leren.
Sleutel tot een succesvolle inpassing van Samantha was medewerking van docenten. Vanaf de eerste dag heeft een aantal zich belangstellend en coöperatief opgesteld en spoedig kwamen docenten op eigen initiatief met voorstellen tot uitbreiding van haar rooster. De inclusiegedachte, waarbij wordt uitgegaan van de mogelijkheden en beperkingen van elke individuele leerling, vindt voedingsbodem in de pedagogische aanpak van het VMBO-gebouw. We zijn immers gewend leerlingen met complexe hulpvragen te begeleiden bij specifieke onderwijsbehoeften en staan bekend vanwege onze creatieve oplossingen. Qua zorgstructuur kunnen we beschikken over een goede outillage met een ondersteuningslokaal en professionele docenten. We hebben al geruime ervaring aangaande leerlingen met beperkingen van uiteenlopende aard in het gebouw; slechtziende leerlingen, leerlingen met fikse leerproblemen, met adhd , autisme en met psychische problematieken.

Er is dus expertise in huis, we zijn bekend met gestapelde hulpvragen, kunnen flexibel omgaan met onderwijsbehoeften, zijn in staat arrangementen op maat te construeren.
Op basis van de positieve ervaringen met Samantha is sprake van voldoende draagvlak bij personeel van de school.  Niet alleen is sprake van bijzondere ontwikkeling bij Samantha op leergebied en persoonlijke groei. Ook merken we verschil in tolerantie, sfeer en hulpvaardigheid t.a.v. de leerlingen in het gebouw.
Een kind met een beperking zoals Samantha heeft een grote impact op iedereen! De consequenties van inclusie zijn daarnaast aanzienlijk – het vergt veel van begeleiders en docenten. Veel tijd is gemoeid met overleg, coördinatie en ontwikkeling. De ontwikkeling van Samantha verloopt grillig; soms is sprake van snelle progressie, regelmatig stagneert het proces en dat vergt schakelen van alle betrokken partijen.

Uitgangspunten pilot  

  1. Visie

De Directie van het Scheldemond College heeft zich uitgesproken ruimte te bieden aan kinderen van Arduin om gastlessen te volgen, waar mogelijk binnen zowel VMBO en MAVO als HAVO-VWO.

Belangrijke voorwaarde is, dat deelname aan het onderwijsleerproces niet de continuïteit daarvan voor de overige leerlingen belemmert.

Alle belanghebbende partijen stellen de doelen - participatie en sociale integratie - primair. De meerwaarde ligt vooral in de sociaal-emotionele vorming en veel minder in de cognitieve ontwikkeling. Onze leerlingen worden in de gelegenheid gesteld kennis te nemen van kinderen / jongeren met een beperking en tevens te leren hiermee adequaat om te gaan. 

  1. Participerende instanties

Samenwerkende instanties zijn het Scheldemond College en Stichting Arduin 

  1. Selectie

Selectie vindt plaats in samenspraak met directie, ondersteuning coördinatoren  (O.C) en management / begeleiding van Arduin

  1. Gebouwen / financiën en eindverantwoordelijkheid

De verantwoording voor de kinderen en de financiële aspecten liggen bij Stichting Arduin.

Het Scheldemond College neemt de regie binnen de school; de eindverantwoordelijkheid ligt bij Arduin. 

  1. Persoonlijke begeleiding en communicatie

Elke leerling heeft een persoonlijke begeleider, die wekelijks de gang van zaken doorspreekt met de ondersteuning coördinator van de desbetreffende afdeling. De persoonlijke begeleider draagt zorg voor het wekelijkse logboek, het lesmateriaal en voor de communicatie met de desbetreffende docenten en ouders/pleegouders.

De persoonlijk begeleider regelt voorlichting en draagt zorg voor vervoer en begeleiding tijdens leswisselingen en pauzes. Zij onderhoudt contacten met de ontwikkelingspsycholoog van Arduin en is verantwoordelijk voor het onderwijsleerproces van de leerling. Indien nodig kan worden afgeweken van door Stichting Arduin gestelde doelen voor de leerling; het ‘erbij horen’ is belangrijker dan koste wat kost doelen halen! 

  1. Dagelijkse organisatie

De ondersteuning coördinator heeft, waar nodig, dagelijks contact met de persoonlijke begeleider en neemt de regie bij samenstelling van het rooster en rapportage naar alle belanghebbenden. Het streven is om de leerling van Arduin zoveel mogelijk te koppelen aan een vaste groep. Indien dit niet mogelijk is, wordt in samenspraak met de persoonlijke begeleider een rooster ‘op maat’ samengesteld.

  1. Pilot

De proefperiode voor deze pilot beslaat in eerste instantie twee cursusjaren en is gestart op 01-09-2011. Zo kunnen alle partijen ervaringen opdoen met deze vorm van onderwijs.

Bij een positief gevolg is het streven te komen tot een duurzame vorm van samenwerking.

Per cursusjaar zal twee maal een evaluatie met alle betrokkenen plaatsvinden, waarbij waar nodig afspraken, doelen, verwachtingen worden bijgesteld.

Inmiddels zijn de ervaringen met Samantha dusdanig positief, dat is besloten om deze pilot met 2 jaar te verlengen.

Dit jaar wordt er ingezet op een gedeeld examenprogramma. Samantha wordt hierbij voorbereid op het behalen van 2 deelcertificaten voor Nederlands en Biologie. Volgend jaar komen er nog 2 vakken bij en er wordt middels een aangepast programma voor de praktijkonderdelen ingezet op een volledig VMBO-diploma.